ทำใบงานคัดลายมือ ป.1 จากลายมือครูเอง ด้วย Word หรือ Canva

ใบงานคัดลายมือ ป.1 ที่ใช้ลายมือครูเองเป็นตัวแบบ ช่วยให้เด็กเห็นลายมือแบบเดียวกับที่ครูเขียนบนกระดานทุกวัน ไม่ต้องสลับไปมาระหว่างตัวพิมพ์ในหนังสือกับลายมือครู บทความนี้บอกวิธีทำใบงานแบบนี้เองใน Word หรือ Canva ด้วยฟอนต์ลายมือของครู ทำครั้งเดียวแล้วเปลี่ยนคำได้ทั้งปี

ขั้นที่ 1: ทำฟอนต์จากลายมือครู

เริ่มที่หน้าสร้างฟอนต์ สำหรับใบงานคัดลายมือ แนะนำให้เขียนบนกระดาษด้วยปากกาหมึกเข้ม และตั้งใจเขียนให้เป็นแบบที่อยากให้เด็กเขียนตาม เพราะทุกตัวในฟอนต์จะกลายเป็นตัวแบบในใบงาน

• เขียนหัวพยัญชนะให้ชัด ขนาดตัวใกล้กัน
• สระและวรรณยุกต์เขียนตรงตำแหน่งเหนือหรือใต้ ก จาง ระบบใช้ตำแหน่งนี้จัดสระในทุกคำ
• ก่อนรับไฟล์ ลองพิมพ์คำที่จะให้เด็กคัดจริงในหน้าพรีวิว เช่น "แม่" "ตา" "กา" แล้วดูว่าพอใจไหม

ขั้นตอนละเอียดอยู่ในบทความทำฟอนต์ลายมือตัวเองทีละขั้น และวิธีติดตั้งฟอนต์ลงเครื่องอยู่ในบทความเรื่องติดตั้งฟอนต์

ขั้นที่ 2: ตั้งหน้ากระดาษใบงาน

ใน Word:

1. เปิดเอกสารใหม่ ตั้งกระดาษ A4 แนวตั้ง
2. ตั้งขอบกระดาษให้กว้างพอ เด็กจะได้วางมือได้ไม่ตกขอบ
3. พิมพ์หัวใบงานด้วยฟอนต์ลายมือ เช่น ชื่อบทเรียน และช่องให้เด็กเขียนชื่อ

ใน Canva ให้เลือกขนาด A4 แล้วทำแบบเดียวกัน ถ้าบัญชีของครูอัปโหลดฟอนต์เข้า Canva ได้ ขั้นตอนอยู่ในบทความทำสื่อการสอนใน Canva ด้วยฟอนต์ลายมือครู

ขั้นที่ 3: ทำแถวตัวแบบและแถวตัวจาง

ใบงานคัดลายมือส่วนใหญ่มีสามแบบในหนึ่งแถว คือ ตัวแบบเข้มหนึ่งตัว ตามด้วยตัวจางให้เขียนทับ แล้วเว้นที่ว่างให้เขียนเอง

1. พิมพ์ตัวอักษรหรือคำด้วยฟอนต์ลายมือ ขนาดใหญ่ สำหรับเด็ก ป.1 ใช้ขนาดใหญ่กว่าตัวหนังสือปกติมาก ลองพิมพ์ทดสอบหนึ่งหน้าแล้วดูว่าเด็กเขียนทับได้สบายไหม
2. ตัวแรกของแถวใช้สีดำ เป็นตัวแบบ
3. ตัวถัดไปใช้สีเทาอ่อน เป็นตัวจางให้เขียนทับ สีจางเกินไปจะมองไม่เห็นเมื่อพิมพ์ ลองพิมพ์ทดสอบก่อนทำทั้งชุด
4. เว้นช่องว่างท้ายแถว ให้เด็กเขียนเองโดยไม่มีตัวจาง

ขั้นที่ 4: ทำเส้นบรรทัดให้เด็กเขียนตรง

เด็ก ป.1 เขียนได้ตรงขึ้นเมื่อมีเส้นช่วย ทำได้ง่าย ๆ สองแบบ

• ใช้ตาราง: ใส่ตารางหนึ่งคอลัมน์ หลายแถว ตั้งความสูงแถวให้พอดีกับขนาดตัวอักษร แล้วเปิดเฉพาะเส้นขอบล่าง จะได้เส้นบรรทัดแบบสมุด
• ใช้เส้นประ: วาดเส้นแนวนอนแล้วตั้งเป็นเส้นประสีอ่อน ใช้เป็นเส้นกลางช่วยกะความสูงของตัวอักษร

ข้อสำคัญคือให้ตัวอักษรตัวแบบวางบนเส้นเดียวกับที่เด็กจะเขียน เด็กจะเห็นว่าหัวพยัญชนะควรอยู่ตรงไหน และสระบนควรลอยสูงแค่ไหน

ขั้นที่ 5: ทำหลายใบจากแม่แบบเดียว

พอได้หน้าแรกที่ชอบ ให้บันทึกเป็นแม่แบบไว้ แล้วทำใบใหม่โดยเปลี่ยนเฉพาะตัวอักษรหรือคำ

• สัปดาห์แรก พยัญชนะทีละกลุ่ม
• สัปดาห์ถัดไป คำง่าย ๆ ที่ไม่มีตัวสะกด เช่น กา ตา มา
• จากนั้นประโยคสั้นที่เด็กคุ้น

สำหรับใบงานคัดลายมือ ตัวแบบในแถวเดียวกันควรเหมือนกันทุกตัว เด็กจะได้เขียนตามแบบเดียว ใน Word ตัวซ้ำจะเป็นแบบเดียวกันอยู่แล้ว เว้นแต่ครูเคยติ๊ก Contextual Alternates ไว้ (หน้าต่างแบบอักษร › ขั้นสูง) เพื่อให้ตัวซ้ำสลับแบบ ถ้าติ๊กไว้ ให้เอาออกสำหรับใบงานนี้

ขั้นที่ 6: พิมพ์และแจกทั้งห้อง

• บันทึกเป็น PDF ก่อนพิมพ์ ตัวอักษรจะติดไปกับไฟล์ เครื่องพิมพ์ของโรงเรียนหรือร้านถ่ายเอกสารไม่ต้องมีฟอนต์ของครู
• พิมพ์ทดสอบหนึ่งแผ่นก่อน ดูว่าตัวจางยังมองเห็นหลังถ่ายเอกสาร ถ้าจางหายให้เข้มขึ้นอีกนิด
• ถ้าจะส่งไฟล์ Word ให้ครูคนอื่นแก้ต่อ ครูคนนั้นต้องติดตั้งฟอนต์นี้ในเครื่องด้วย ไม่อย่างนั้นตัวอักษรจะเปลี่ยนเป็นฟอนต์อื่น

ข้อควรรู้

• ฟอนต์นี้สร้างจากลายมือของครูและเป็นของครู ใช้ทำใบงาน สื่อการสอน หรือแจกเพื่อนครูได้
• ใช้กับงานในห้องเรียนและงานส่วนตัว ไม่ใช้แทนลายเซ็น และไม่ใช้กับเอกสารที่ต้องเซ็นชื่อหรือรับรองอะไร
• ลายมือที่เป็นตัวแบบควรเป็นแบบที่ครูอยากให้เด็กเขียนตามจริง ถ้าไม่พอใจตัวไหน แก้ตัวนั้นได้ในหน้าตรวจก่อนรับไฟล์

ไอเดียอื่นของการใช้ฟอนต์ลายมือในห้องเรียน อ่านต่อได้ที่ฟอนต์ลายมือตัวเองใช้ทำอะไรได้บ้าง